Jan de Ruiter

Capita Selecta

Zelf bouwen

 

Buis
Lengte: i.h.a. meer dan 3 meter.
Vorm: conisch.
Binnendiameter: van ca. 1 cm aan het begin en dan oplopend tot 6-8 cm aan het eind.
Wanddikte: 0,5 – 1 cm.
Materiaal: traditioneel hout (sparrenhout), tegenwoordig ook kunststof (polyester of carbon). Korte hoorns worden van oudsher van dierenhoorns gemaakt. Voor alpenhoorns was echter meer buislengte nodig en daarvoor leenden zich sparren goed. Kunststoffen als polyester, carbon en pvc zijn echter ook zeer geschikt.

Klankbeker
Lengte: in de buurt van 60 cm.
Vorm: zoiets als u op plaatjes van alpenhoorns kunt zien. Waar het om gaat is dat de buis aan het eind een toenemende verwijding heeft, zoals ook koperblaasinstrumenten hebben. De precieze vorm is minder belangrijk.

Mondstuk
In de vorm van een trechtervormige ketel. En dan liever een wat robuuster formaat. Goede keuze: mondstuk van een euphonium of trombone.

Het spelen op een alpenhoorn wordt (zie hiervoor Toonomvang) in het algemeen beperkt tot de volgende 10 tonen:

C   G   C   E   G   -   C   D   E  F+   G 

 

Wil een alpenhoorn werkelijk C als begintoon hebben, dan moet de totale lengte van de alpenhoorn bijna 5 meter zijn. Dit wordt te onhandig. Een veel voorkomend type alpenhoorn is de 360 cm lange alpenhoorn met begintoon (grondtoon) F
Hierop worden dan de volgende 10 tonen gespeeld:

F   C   F   A   C   -   F   G   A   Bb+   C

Bekende typen alpenhoorn zijn ook de E-hoorn (lengte 390 cm (en de Es-hoorn (lengte 400 cm).

Een ruwe vuistregej is de volgende:
als de alpenhoorn zo’n 5 % langer is, dan zijn alle tonen een halve toon lager.

Als men zeff een alpenhoorn wil gaan bouwen, dan zijn er 2 opties:

1. Van hout bouwen
Een zuiver conische buis maken is dan nog niet zo eenvoudig. De binnenkant van de buis moet zuiver conisch zijn, anders worden de tonen niet nauwkeurig. De klankbeker vergt het uitgutsen van een klomp hout in de beoogde vorm.

2. Van polyester maken.
Dat betekent werken met epoxyhars en glasvezelmatjes. Een conische buis maken is dan goed te doen door eerst een conische mal te fabriceren. Voor de klankbeker moet dan eveneens eerst een mal gemaakt worden.

In beide gevallen zijn verbindingsbussen nodig. Daar kan men goed pvc-stukken uit de bouwmarkt voor gebruiken.
Voor het plaatsen van het mondstuk is elektriciteitsbuis zeer geschikt.
Optie 1 kan door vochtvorming soms tot kromtrekking en barstvorming leiden.
Optie 2 heeft die risico’s niet en is sterker en minder kwetsbaar)
Zelf heb ik voor de klankbeker deze mal van polyester gemaakt. Zie foto:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Voor technisch advies : jderuiter08@gmail.com